Spot Trading vs Futures Trading

Spot Trading Nedir?

Spot trading, bir varligi gercek fiyatindan satin alip dogrudan sahip oldugunuz islem turudur. Bitcoin’i 60.000 USD’den satin aldiginizda, o Bitcoin artik sizindir. Cuzdan adresinizde gorursunuz, istediginiz zaman transfer edebilirsiniz.

Spot piyasada islem yaptiginizda:

• Varligin tamamina sahip olursunuz
• Borcunuz yoktur
• Fiyat sifira dusse bile likidasyon riski yoktur (sadece deger kaybedersiniz)
• Sadece yukselis yonunde kar edebilirsiniz (once al, sonra sat)

Ornek: 1.000 USD ile 60.000 USD fiyatindan Bitcoin aldiginizda, 0.01667 BTC’ye sahip olursunuz. Fiyat 66.000 USD’ye cikarsa varliginiz 1.100 USD deger kazanir. Yuzde 10 kar elde edersiniz.

Futures Trading Nedir?

Futures (vadeli islem) trading’de gercek varligi satin almazsiniz. Bunun yerine bir kontrat uzerinden islem yaparsiniz. Bu kontrat, varligin gelecekteki fiyatina dair bir anlasmadir.

Perpetual futures (surekli vadeli islem) kontratlarinin vadesi yoktur, surekli acik kalabilir. Kripto piyasasinda en yaygin futures turu budur.

Futures piyasada islem yaptiginizda:

• Varliga sahip olmazsiniz, sadece fiyat farkini trade edersiniz
• Kaldirac kullanabilirsiniz (ornegin 5x, 10x)
• Hem yukselis (long) hem dusus (short) yonunde islem acabilirsiniz
• Likidasyon riski vardir
• Funding rate odersiniz veya alirsiniz

Ornek: 1.000 USD teminatla 5x kaldiracla 60.000 USD fiyatindan long pozisyon acarsaniz, 5.000 USD degerinde pozisyon kontrol edersiniz. Fiyat 66.000 USD’ye cikarsa yuzde 10’luk hareket 5x ile carpilir ve yuzde 50 kar elde edersiniz, yani 500 USD.

Karsilastirma Tablosu

Futures’in Avantajlari

Kaldirac etkisi: 1.000 USD ile spot’ta sadece 1.000 USD’lik pozisyon acabilirsiniz. Futures’ta 5x kaldiracla 5.000 USD’lik pozisyon kontrol edebilirsiniz. Bu, ayni sermayeyle daha fazla grid seviyesi acabilmeniz demektir.

Cift yon: Spot’ta sadece fiyat yukselince kar edersiniz. Futures’ta fiyat duserse short pozisyonla kar edebilirsiniz. Grid bot stratejisinde bu esneklik onemlidir.

Sermaye verimliligi: Futures’ta teminat olarak sadece pozisyonun bir kismini yatirirsiniz. Kalan sermayenizi baska islemler icin kullanabilirsiniz.

Futures’in Riskleri

Likidasyon: Kaldiracli pozisyonda fiyat belirli bir seviyeye geldiginde tum teminatinizi kaybedebilirsiniz. 10x kaldiracla acilan bir long pozisyon, yaklasik yuzde 10 dususte likide olur.

Funding rate maliyeti: Perpetual futures’ta her 8 saatte bir funding rate odenir veya alinir. Uzun sureli pozisyonlarda bu maliyet birikir. Ornegin yuzde 0.01’lik 8 saatlik oran, 30 gunde yaklasik yuzde 0.9 maliyet olusturur.

Karmasiklik: Margin, likidasyon fiyati, funding rate gibi ek kavramlari anlamak gerekir.

Grid Trading Baglaminda

Grid trading icin futures piyasasi genellikle daha avantajlidir:

• Daha fazla grid seviyesi: Kaldirac sayesinde ayni sermayeyle daha fazla seviye olusturabilirsiniz
• Dusuk teminat: Her grid seviyesi icin daha az sermaye baglarsaniz
• Cift yonlu strateji: Long grid + short grid birlikte calisabilir

Ancak risk yonetimi sart: dusuk kaldirac (2x-5x), dar grid araligi ve yeterli teminat olmadan futures grid trading tehlikeli olabilir.

Spot grid trading ise daha guvenlidir: likidasyon riski yoktur, gece rahat uyursunuz, ancak sermaye ihtiyaci daha yuksektir.

Hangisini Secmeli?

Spot tercih edin eger:

• Trading’e yeni basliyorsaniz
• Likidasyon riskini tamamen ortadan kaldirmak istiyorsaniz
• Uzun vadeli tutma (HODL) stratejisi de izliyorsaniz

Futures tercih edin eger:

• Sermaye verimliligi onemli ise
• Short pozisyon da acmak istiyorsaniz
• Risk yonetimi kavramlarini anliyorsaniz

Ozet

• Spot trading’de varligi gercekten satin alirsiniz, futures’ta kontrat uzerinden islem yapilir
• Futures kaldirac sunar: 5x kaldiracla 1.000 USD, 5.000 USD gibi calisir
• Futures’ta short pozisyon acilabilir, spot’ta sadece long mumkundur
• Likidasyon riski sadece futures’ta vardir
• Grid bot stratejisi icin futures daha verimli ancak daha risklidir
• Yeni baslayanlar icin spot trading daha guvenli bir baslangictir

Sonraki Adim

Order Book Nedir? yazisinda islemlerin gerceklestigi emir defterini ve fiyatin nasil olusugunu ogrenin.