Order Book Nedir?

Emir Defteri Kavrami

Order book (emir defteri), bir borsada alinmayi ve satilmayi bekleyen tum emirlerin listesidir. Her borsa, her islem cifti icin ayri bir emir defteri tutar. Ornegin BTC/USD icin bir order book, ETH/USD icin ayri bir order book vardir.

Order book, alisveris sitelerindeki “sepete ekle” mantigindan farklicalisir. Burada alici ve satici birbirini bulana kadar emirler kuyrukta bekler. Fiyat uyusmazsa islem gerceklesmez.

Order Book Yapisi

Bir order book iki taraftan olusur:

Bid (Alis) tarafi: Satin almak isteyen kisilerin emirleri. En yuksek fiyattan en dusuge dogru siralanir. Ornegin:

Ask (Satis) tarafi: Satmak isteyen kisilerin emirleri. En dusuk fiyattan en yuksege dogru siralanir:

Bu ornekte en yuksek alis emri 59.950 USD, en dusuk satis emri 60.000 USD’dir. Aradaki 50 USD’lik fark spread olarak adlandirilir.

Fiyat Nasil Olusur?

Fiyat, alici ve saticinin bulustuklari noktada olusur. Eger biri 60.000 USD’den satin almak isterse ve o fiyatta satis emri varsa, islem aninda gerceklesir.

Ornek senaryo: Bir trader “60.000 USD’den 0.20 BTC al” diye market order gonderirse, ask tarafindaki 60.000 USD fiyatli 0.30 BTC’lik emirden 0.20 BTC alinir. Kalan 0.10 BTC hala order book’ta bekler.

Eger ayni trader 0.50 BTC almak isterse, once 60.000 USD’deki 0.30 BTC tuketilir, sonra 60.050 USD’deki emirden 0.20 BTC alinir. Bu durumda ortalama alis fiyati 60.020 USD olur. Buna slippage denir.

Derinlik (Depth) Nedir?

Derinlik, order book’taki emirlerin toplam hacmini ifade eder. Derin bir order book’ta her fiyat seviyesinde yuksek miktarda emir vardir. Bu durumda buyuk bir islem bile fiyati fazla hareket ettirmez.

Sig bir order book’ta ise az miktarda emir vardir. Kucuk bir islem bile fiyati onemli olcude oynatabilir.

Ornek: 100.000 USD’lik bir alis emri derin bir piyasada fiyati sadece 10 USD oynatirken, sig bir piyasada 500 USD oynatabilir.

Derinlik genellikle depth chart olarak gorsellestirilir. X ekseninde fiyat, Y ekseninde kumulatif miktar gosterilir. Bid tarafi genellikle yesil, ask tarafi kirmizi renktedir.

Order Book Okuma Pratigi

Order book’u okurken su sorulari sorun:

Destek ve direncseviyesi var mi? Belirli fiyat seviyelerinde buyuk emirler (duvar) gorurseniz, o seviye guclu destek veya direnc olabilir. Ornegin 59.500 USD’de 10 BTC’lik alis emri varsa, fiyatin o seviyenin altina dusmesi zordur.

Dengesizlik var mi? Alis tarafinda satis tarafindan cok daha fazla hacim varsa, fiyat yukariya baskili olabilir. Tersi de gecerlidir.

Spread ne kadar? Dar spread likidite yuksek demektir. Genis spread ise islem maliyetinizi arttirir.

Grid Trading ve Order Book

Grid trading stratejisi dogrudan order book ile etkilesir. Grid bot, belirlenen fiyat seviyelerine limit alis emirleri yerlestirir. Bu emirler order book’un bid tarafina eklenir.

Ornegin 59.000 ile 61.000 USD arasinda 5 seviyeli bir grid dusunun:

• 59.000 USD’de alis emri (bid tarafinda)
• 59.500 USD’de alis emri (bid tarafinda)
• 60.000 USD’de alis emri (bid tarafinda)
• 60.500 USD’de take profit satis emri (ask tarafinda)
• 61.000 USD’de take profit satis emri (ask tarafinda)

Fiyat 59.500 USD’ye dustugunde, o seviyedeki alis emri gerceklesir (fill olur). Ardindan 60.000 USD’ye take profit emri eklenir. Bu dongu surekli tekrarlanir.

Grid bot’un emirleri order book’a likidite ekler. Bu nedenle grid bot kullanicilari genellikle maker olarak islem yapar ve daha dusuk komisyon oder.

Ozet

• Order book, bekleyen alis (bid) ve satis (ask) emirlerinin listesidir
• Fiyat, alici ve saticinin bulustuklari noktada olusur
• Derinlik, order book’taki toplam hacimdir; derin piyasalar daha stabil fiyat sunar
• Buyuk emirler fiyat destek ve direncseviyelerini gosterir
• Spread, en iyi alis ve satis fiyati arasindaki farktir
• Grid bot emirleri order book’a likidite ekler ve maker olarak calisir

Sonraki Adim

Bid, Ask ve Spread Nedir? yazisinda spread kavramini daha detayli inceleyecek ve islem maliyetinizi nasil etkiledigini ogreneceksiniz.