PnL Nedir? Kar Zarar Hesabı

PnL Nedir?

PnL, “Profit and Loss” (Kar ve Zarar) ifadesinin kısaltmasıdır. Trading’de yaptığınız işlemlerden ne kadar kazandığınızı veya kaybettiğinizi gösteren temel metriktir.

PnL pozitifse kar etmişsiniz, negatifse zarar etmişsiniz demektir. Bu kadar basit. Ancak PnL’in farklı türleri ve hesaplama yöntemleri vardır. Bunları anlamak, trading performansınızı doğru değerlendirmeniz için önemlidir.

Realized PnL (Gerçekleşmiş Kar/Zarar)

Realized PnL, pozisyonunuzu kapattığınızda ortaya çıkan gerçek kar veya zarardır. İşlem tamamlanmış, sonuç kesinleşmiştir.

Hesaplama

Long pozisyon için:

Realized PnL = (Çıkış Fiyatı - Giriş Fiyatı) x Miktar

Short pozisyon için:

Realized PnL = (Giriş Fiyatı - Çıkış Fiyatı) x Miktar

Örnekler

Örnek 1 - Long Kar:

• BTC’yi 50.000$‘dan 0.1 adet aldınız (giriş)
• BTC’yi 52.000$‘dan sattınız (çıkış)
• Realized PnL = (52.000 - 50.000) x 0.1 = +200$

Örnek 2 - Long Zarar:

• BTC’yi 50.000$‘dan 0.1 adet aldınız
• BTC’yi 48.000$‘dan sattınız
• Realized PnL = (48.000 - 50.000) x 0.1 = -200$

Örnek 3 - Short Kar:

• BTC’yi 50.000$‘dan 0.1 adet short açtınız
• BTC 47.000$‘a düştüğünde kapattınız
• Realized PnL = (50.000 - 47.000) x 0.1 = +300$

Realized PnL kesindir. Geri dönüşü yoktur. Para hesabınıza gelmiş veya hesabınızdan gitmiştir.

Unrealized PnL (Gerçekleşmemiş Kar/Zarar)

Unrealized PnL, hâlâ açık olan pozisyonlarınızın o anki kar veya zarar durumudur. Pozisyon kapanmadığı için bu değer sürekli değişir.

“Kâğıt üzerindeki kar” veya “kâğıt üzerindeki zarar” da denir.

Örnek

• BTC’yi 50.000$‘dan 0.1 adet aldınız
• Şu an BTC 53.000$
• Unrealized PnL = (53.000 - 50.000) x 0.1 = +300$ (henüz satış yapmadınız)

Eğer BTC 49.000$‘a düşerse:

• Unrealized PnL = (49.000 - 50.000) x 0.1 = -100$

Önemli: Unrealized PnL, pozisyonu kapatana kadar kesinleşmez. +300$ gösterirken bir saat sonra -100$ gösterebilir. Bu nedenle “kârdasınız ama satmadınız” durumu, gerçek kar değildir.

ROI (Yatırım Getirisi) Hesabı

ROI, yatırdığınız paraya göre ne kadar kazandığınızı yüzde olarak gösteren metriktir.

Formül:

ROI = (PnL / Yatırılan Sermaye) x 100

Örnekler

Örnek 1:

• Yatırdığınız sermaye: 1.000$
• Realized PnL: +150$
• ROI = (150 / 1.000) x 100 = %15

Örnek 2 - Kaldıraçlı:

• Teminat: 100$ (5x kaldıraç, 500$ pozisyon)
• Realized PnL: +50$
• ROI (teminata göre) = (50 / 100) x 100 = %50
• ROI (pozisyona göre) = (50 / 500) x 100 = %10

Kaldıraçlı işlemlerde ROI, teminata göre hesaplandığında çok yüksek görünebilir. Bunu “gerçek performans” olarak değerlendirirken dikkatli olun.

Drawdown (Düşüş) Nedir?

Drawdown, hesabınızın en yüksek noktasından en düşük noktasına olan düşüştür. Trading performansınızın risk boyutunu gösteren önemli bir metriktir.

Örnek

Hesap bakiyenizin zaman içindeki değişimi:

1. Başlangıç: 1.000$
2. Hafta 1: 1.200$ (en yüksek)
3. Hafta 2: 1.050$
4. Hafta 3: 900$ (en düşük)
5. Hafta 4: 1.100$

Maksimum drawdown = (1.200 - 900) / 1.200 x 100 = %25

Bu, en iyi anındaki bakiyenizin %25’ini kaybettiğinizi gösterir. Drawdown ne kadar düşükse, stratejiniz o kadar istikrarlıdır.

Dikkat: %50 drawdown’dan kurtulmak için %100 getiri gerekir. Örneğin 1.000$‘dan 500$‘a düştüyseniz, 500$‘ı tekrar 1.000$‘a çıkmak için %100 kar etmeniz lazımdır. Bu nedenle büyük kayıplardan kaçınmak, büyük karlar elde etmekten daha önemlidir.

İşlem Ücretlerinin PnL’e Etkisi

Her işlemde borsaya komisyon ödersiniz. Bu ücretler, PnL’inizi doğrudan etkiler ve çoğu kişi tarafından göz ardı edilir.

Örnek

• İşlem ücreti: %0.05 (maker) / %0.1 (taker)
• 1.000$‘lık pozisyon açtığınızda: 1.000$ x %0.1 = 1$ ücret
• Pozisyonu kapattığınızda: 1.000$ x %0.1 = 1$ ücret
• Toplam ücret: 2$

Bu küçük görünebilir, ancak:

• Günde 10 işlem yapıyorsanız: 10 x 2$ = 20$/gün
• Ayda: ~600$

Grid trading gibi sık işlem yapan stratejilerde işlem ücretleri önemli bir maliyet kalemidir. Gridera, her işlemin ücretini PnL hesabına dahil eder, böylece net kar/zarar değerini görürsünüz.

Funding Rate Etkisi

Perpetual futures’ta funding rate de PnL’i etkiler. Uzun süre açık kalan pozisyonlarda bu maliyet birikir.

Örnek: 10.000$‘lık pozisyon, %0.01 funding rate, günde 3 kez = 10.000$ x 0.0001 x 3 = 3$/gün = ~90$/ay

Grid Trading’de PnL

Grid trading’de PnL, her grid seviyesindeki alım-satım farkının toplamıdır.

Örnek

• Grid bot 5 seviyeli, her seviyede 100$ pozisyon
• Her seviyede %1 kar hedefi (bir üst grid seviyesine TP)

Bir grid cycle’ı tamamlandığında:

• Seviye 1’den alım, Seviye 2’den satım: 100$ x %1 = 1$ kar
• Bunu gün içerisinde 5 seviyede 3’er kez tekrarlarsa: 5 x 3 x 1$ = 15$/gün

Grid trading’in gücü, küçük kârların sürekli tekrarlanmasından gelir. Tek tek baktığınızda küçük görünen kârlar, zaman içinde birikir.

Gridera dashboard’unda şu PnL metrikleri görünür:

• Session PnL: Mevcut bot oturumundaki toplam kar/zarar
• Realized PnL: Kapanmış işlemlerin toplam sonucu
• Unrealized PnL: Açık pozisyonların o anki durumu
• Net PnL: Realized + Unrealized + Ücretler

PnL Takibi Neden Önemli?

1. Strateji değerlendirme: Stratejinizin gerçekten kar ettirip ettirmediğini anlarsınız.
2. Risk yönetimi: Drawdown ve zarar trendlerini erken fark edersiniz.
3. Vergi hesabı: Birçok ülkede trading kazançları vergiye tabidir. Realized PnL kayıtları önemlidir.
4. Duygusal kontrol: Sayılara bakarak duygusal kararlar yerine mantıklı kararlar alırsınız.

Özet

• PnL (Profit and Loss), trading’deki kar ve zarar durumunuzu gösteren temel metriktir.
• Realized PnL kesinleşmiş sonuçtur; unrealized PnL açık pozisyonların o anki durumudur.
• ROI, yatırdığınız paraya göre getiri yüzdesini gösterir.
• Drawdown, en yüksek noktadan en düşüğe olan düşüştür ve strateji riskini ölçer.
• İşlem ücretleri ve funding rate, PnL’i doğrudan etkiler; hesaba katılmalıdır.
• Grid trading’de küçük kârlar sürekli tekrarlanarak birikmiş PnL oluşturur.

Sonraki Adım

Artık trading’in temel kavramlarını öğrendiniz. Bir sonraki adım olarak grid trading stratejisinin nasıl çalıştığını ve Gridera ile nasıl bot kurulacağını öğrenebilirsiniz.

Grid Trading Nedir? →