Margin Nedir?

Margin (Teminat) Nedir?

Margin, kaldıraçlı işlem yaparken borsaya yatırmanız gereken teminat tutarıdır. Borsa size borç vererek daha büyük pozisyonlar açmanıza izin verir, ancak bunun karşılığında bir güvenlik deposu ister. İşte bu depoya margin denir.

Günlük hayattan örnek: Bir ev kiralarken ev sahibine depozito ödersiniz. Bu depozito, olası hasarlara karşı güvencedir. Margin da benzer şekilde, olası zararlarınıza karşı borsanın güvencesidir.

Trading’de margin olmadan kaldıraçlı işlem yapamazsınız. Kaldıraç oranına bağlı olarak gereken margin miktarı değişir.

Margin Türleri

Initial Margin (Başlangıç Teminatı)

Bir pozisyon açmak için gereken minimum teminat miktarıdır. Bu tutar, pozisyon büyüklüğü ve kaldıraç oranına göre hesaplanır.

Formül:

Initial Margin = Pozisyon Büyüklüğü / Kaldıraç

Örnekler:

• 1.000$‘lık pozisyon, 10x kaldıraç: Initial margin = 1.000$ / 10 = 100$
• 500$‘lık pozisyon, 5x kaldıraç: Initial margin = 500$ / 5 = 100$
• 2.000$‘lık pozisyon, 20x kaldıraç: Initial margin = 2.000$ / 20 = 100$

Gördüğünüz gibi, kaldıraç arttıkça aynı pozisyon büyüklüğü için daha az margin gerekir. Ancak bu, daha az marginle daha büyük risk aldığınız anlamına gelir.

Maintenance Margin (İdame Teminatı)

Pozisyonu açık tutmak için gereken minimum teminat seviyesidir. Teminatınız bu seviyenin altına düştüğünde likidasyon tetiklenir.

Maintenance margin, genellikle initial margin’in yarısına yakın bir değerdir. Borsadan borsaya değişir.

Örnek:

• 100$ initial margin ile pozisyon açtınız.
• Maintenance margin: 50$ (borsanın belirlediği oran).
• Pozisyondaki zarar teminatınızı 50$‘ın altına düşürdüğünde likidasyon başlar.

Cross Margin vs Isolated Margin

Bu iki mod, teminatınızın nasıl yönetildiğini belirler. Doğru seçim, risk yönetiminiz için kritiktir.

Isolated Margin (İzole Teminat)

Her pozisyon için ayrı bir teminat ayırırsınız. O pozisyon likide olursa sadece ayırdığınız teminat kaybedilir.

Örnek:

• Hesabınızda 1.000$ var.
• SOL için 200$ izole margin ile pozisyon açtınız.
• BTC için 100$ izole margin ile pozisyon açtınız.
• SOL pozisyonu likide oldu: sadece 200$ kayıp. Kalan 800$ (100$ BTC margin + 700$ serbest) güvendedir.

Cross Margin (Çapraz Teminat)

Hesabınızdaki tüm serbest bakiye, tüm pozisyonların teminatı olarak kullanılır. Bir pozisyondaki zarar büyüdükçe serbest bakiyenizden otomatik olarak teminat eklenir.

Örnek:

• Hesabınızda 1.000$ var.
• SOL için cross margin ile pozisyon açtınız.
• Fiyat düşmeye başladı. Borsa, serbest bakiyenizden otomatik teminat ekler.
• Likidasyon noktası uzaklaşır ama sonunda tüm bakiye tükenirse 1.000$‘ın tamamı kaybedilir.

Karşılaştırma Tablosu

Tavsiye: Yeni başlayanlar için isolated margin daha güvenlidir. Her pozisyondaki risk sınırlıdır ve bir pozisyonun likidasyon olması diğer pozisyonları veya bakiyenizi etkilemez.

Margin Call Nedir?

Margin call, teminatınızın maintenance margin seviyesine yaklaştığı zaman borsanın size gönderdiği uyarıdır. “Teminatınız yetersiz, ya ek teminat yatırın ya da pozisyonunuz likide edilecek” demektir.

Margin Call Süreci

1. Pozisyon açtınız: 100$ teminat, 10x kaldıraç, 1.000$ pozisyon.
2. Fiyat aleyhinize hareket etti, teminattan zarar düşülüyor.
3. Teminatınız 60$‘a düştü (maintenance margin 50$).
4. Margin call: Borsa uyarı gönderir.
5. İki seçeneğiniz var:
   • Ek teminat yatırın (margin ekleyin).
   • Pozisyonun bir kısmını kapatın (kaybı sınırlayın).
6. Hiçbir şey yapmazsanız ve teminat 50$‘ın altına düşerse: Likidasyon.

Cross margin modunda margin call daha geç gelir çünkü serbest bakiyeniz otomatik olarak eklenir. Ancak bu, daha büyük kayıp riski anlamına gelir.

Margin ve Kaldıraç İlişkisi

Margin ile kaldıraç birbirinin tersidir:

• Kaldıraç yükselince gerekli margin düşer ama risk artar.
• Kaldıraç düşünce gerekli margin artar ama risk azalır.

Düşük kaldıraç = yüksek margin = uzak likidasyon = daha güvenli.

Grid Trading’de Margin

Grid trading’de margin yönetimi özel bir öneme sahiptir. Bot, birden fazla seviyede aynı anda pozisyon açabilir ve her pozisyon teminat gerektirir.

Örnek:

• 5 seviyeli grid bot, her seviyede 100$ pozisyon.
• 5x kaldıraç ile her seviye için 20$ margin gerekir.
• Tüm seviyelerin dolması halinde toplam margin: 5 x 20$ = 100$.

Gridera’da bot başlatılmadan önce yeterli bakiye kontrolü yapılır. Bakiyeniz, tüm grid seviyelerini dolduracak teminat miktarının üzerinde olmalıdır. Bu, işlem sırasında margin yetersizliği yaşanmasını önler.

İzole margin tercih edildiğinde her grid seviyesindeki pozisyon bağımsız şekilde yönetilir. Bir seviye likide olsa bile diğer seviyeler etkilenmez.

Sık Yapılan Hatalar

1. Cross margin ile büyük pozisyon açmak: Tek bir kötü işlem tüm bakiyenizi silebilir.
2. Margin seviyesini takip etmemek: Likidasyon uyarısı gelmeden önce harekete geçmek önemlidir.
3. Çok yüksek kaldıraç: 50x-100x gibi kaldıraçlar, margin’i minimum yapar ama likidasyon mesafesini çok kısaltır.
4. Birden fazla pozisyonda margin dağılımını hesaplamamak: Toplam risk görülemediğinde sürpriz kayıplar yaşanır.

Özet

• Margin, kaldıraçlı işlem için borsaya yatırılan teminattır.
• Initial margin pozisyon açmak için, maintenance margin pozisyonu açık tutmak için gereklidir.
• Isolated margin riski sınırlar; cross margin tüm bakiyeyi riske atar ama likidasyonu uzaklaştırır.
• Margin call, teminat yetersiz kaldığında borsanın gönderdiği uyarıdır.
• Kaldıraç arttıkça gereken margin azalır ama likidasyon riski artar.
• Grid trading’de toplam margin ihtiyacı, seviye sayısı x seviye başına teminat olarak hesaplanır.

Sonraki Adım

Margin kavramını öğrendiniz. Şimdi zararınızı kontrol altında tutmanın en temel aracı olan stop loss mekanizmasını inceleyeceğiz.

Stop Loss Nedir? →