Margin Nedir?

🟢 Baslangic · 2025-03-25

Margin (Teminat) Nedir?

Margin, kaldiracli islem yaparken borsaya yatirmaniz gereken teminat tutaridir. Borsa size borc vererek daha buyuk pozisyonlar acmaniza izin verir, ancak bunun karsiliginda bir guvenlik deposu ister. Iste bu depoya margin denir.

Gunluk hayattan ornek: Bir ev kiralarken ev sahibine depozito odersiniz. Bu depozito, olasi hasarlara karsi guvencedir. Margin da benzer sekilde, olasi zararlariniza karsi borsanin guvencesidir.

Trading’de margin olmadan kaldiracli islem yapamazsiniz. Kaldirac oranina bagli olarak gereken margin miktari degisir.

Margin Turleri

Initial Margin (Baslangic Teminati)

Bir pozisyon acmak icin gereken minimum teminat miktaridir. Bu tutar, pozisyon buyuklugu ve kaldirac oranina gore hesaplanir.

Formul:

Initial Margin = Pozisyon Buyuklugu / Kaldirac

Ornekler:

  • 1.000$ā€˜lik pozisyon, 10x kaldirac: Initial margin = 1.000$ / 10 = 100$
  • 500$ā€˜lik pozisyon, 5x kaldirac: Initial margin = 500$ / 5 = 100$
  • 2.000$ā€˜lik pozisyon, 20x kaldirac: Initial margin = 2.000$ / 20 = 100$

Gordugunuz gibi, kaldirac arttikca ayni pozisyon buyuklugu icin daha az margin gerekir. Ancak bu, daha az marginle daha buyuk risk aldiginiz anlamina gelir.

Maintenance Margin (Idame Teminati)

Pozisyonu acik tutmak icin gereken minimum teminat seviyesidir. Teminatiniz bu seviyenin altina dustugunde likidasyon tetiklenir.

Maintenance margin, genellikle initial margin’in yarisina yakin bir degerdir. Borsadan borsaya degisir.

Ornek:

  • 100$ initial margin ile pozisyon actiniz.
  • Maintenance margin: 50$ (borsanin belirledigi oran).
  • Pozisyondaki zarar teminatinizi 50$ā€˜in altina dustugunde likidasyon baslar.

Cross Margin vs Isolated Margin

Bu iki mod, teminatinizin nasil yonetildigini belirler. Dogru secim, risk yonetiminiz icin kritiktir.

Isolated Margin (Izole Teminat)

Her pozisyon icin ayri bir teminat ayirirsiniz. O pozisyon likide olursa sadece ayirdiginiz teminat kaybedilir.

Ornek:

  • Hesabinizda 1.000$ var.
  • SOL icin 200$ izole margin ile pozisyon actiniz.
  • BTC icin 100$ izole margin ile pozisyon actiniz.
  • SOL pozisyonu likide oldu: sadece 200$ kayip. Kalan 800$ (100$ BTC margin + 700$ serbest) guvendedir.

Cross Margin (Capraz Teminat)

Hesabinizdaki tum serbest bakiye, tum pozisyonlarin teminati olarak kullanilir. Bir pozisyondaki zarar buyudukce serbest bakiyenizden otomatik olarak teminat eklenir.

Ornek:

  • Hesabinizda 1.000$ var.
  • SOL icin cross margin ile pozisyon actiniz.
  • Fiyat dusmeye basladi. Borsa, serbest bakiyenizden otomatik teminat ekler.
  • Likidasyon noktasi uzaklasir ama sonunda tum bakiye tukenirse 1.000$ā€˜in tamami kaybedilir.

Karsilastirma Tablosu

OzellikIsolated MarginCross Margin
Risk kapsamaiSadece ayirilan teminatTum hesap bakiyesi
Likidasyon fiyatiDaha yakinDaha uzak
Maksimum kayipAyirilan teminat kadarTum bakiye kadar
Teminat eklemeManuelOtomatik
Birden fazla pozisyonBirbirini etkilemezBirbirini etkiler
Uygun profilYeni baslayanlar, risk yonetimiDeneyimli traderlar

Tavsiye: Yeni baslayanlar icin isolated margin daha guvenlidir. Her pozisyondaki risk sinirlidir ve bir pozisyonun likidasyon olmasi diger pozisyonlari veya bakiyenizi etkilemez.

Margin Call Nedir?

Margin call, teminatinizin maintenance margin seviyesine yaklastigi zaman borsanin size gonderdigi uyaridir. ā€œTeminatiniz yetersiz, ya ek teminat yatirin ya da pozisyonunuz likide edilecekā€ demektir.

Margin Call Sureci

  1. Pozisyon actiniz: 100$ teminat, 10x kaldirac, 1.000$ pozisyon.
  2. Fiyat aleyhinize hareket etti, teminattan zarar dusuluyor.
  3. Teminatiniz 60$ā€˜a dustu (maintenance margin 50$).
  4. Margin call: Borsa uyari gonderir.
  5. Iki seceneginiz var:
    • Ek teminat yatirin (margin ekleyin).
    • Pozisyonun bir kismini kapatin (kaybi sinirlayin).
  6. Hicbir sey yapmazsiniz ve teminat 50$ā€˜in altina duserse: Likidasyon.

Cross margin modunda margin call daha gec gelir cunku serbest bakiyeniz otomatik olarak eklenir. Ancak bu, daha buyuk kayip riski anlamina gelir.

Margin ve Kaldirac Iliskisi

Margin ile kaldirac birbirinin tersidir:

  • Kaldirac yukselince gerekli margin duser ama risk artar.
  • Kaldirac dusunce gerekli margin artar ama risk azalir.
Kaldirac1.000$ Pozisyon icin MarginLikidasyon Mesafesi
2x500$~%50
5x200$~%20
10x100$~%10
20x50$~%5

Dusuk kaldirac = yuksek margin = uzak likidasyon = daha guvenli.

Grid Trading’de Margin

Grid trading’de margin yonetimi ozel bir oneme sahiptir. Bot, birden fazla seviyede ayni anda pozisyon acabilir ve her pozisyon teminat gerektirir.

Ornek:

  • 5 seviyeli grid bot, her seviyede 100$ pozisyon.
  • 5x kaldirac ile her seviye icin 20$ margin gerekir.
  • Tum seviyelerin dolmasi halinde toplam margin: 5 x 20$ = 100$.

Gridera’da bot baslatilmadan once yeterli bakiye kontrolu yapilir. Bakiyeniz, tum grid seviyelerini dolduracak teminat miktarinin uzerinde olmalidir. Bu, islem sirasinda margin yetersizligi yasanmasini onler.

Izole margin tercih edildiginde her grid seviyesindeki pozisyon bagimsiz sekilde yonetilir. Bir seviye likide olsa bile diger seviyeler etkilenmez.

Sik Yapilan Hatalar

  1. Cross margin ile buyuk pozisyon acmak: Tek bir kotu islem tum bakiyenizi silebilir.
  2. Margin seviyesini takip etmemek: Likidasyon uyarisi gelmeden once harekete gecmek onemlidir.
  3. Cok yuksek kaldirac: 50x-100x gibi kaldiraclar, margin’i minimum yapar ama likidasyon mesafesini cok kisaltir.
  4. Birden fazla pozisyonda margin dagilimini hesaplamamak: Toplam risk gorulemediginde surpriz kayiplar yasanir.

Ozet

  • Margin, kaldiracli islem icin borsaya yatirilan teminattir.
  • Initial margin pozisyon acmak icin, maintenance margin pozisyonu acik tutmak icin gereklidir.
  • Isolated margin riski sinirlar; cross margin tum bakiyeyi riske atar ama likidasyonu uzaklastirir.
  • Margin call, teminat yetersiz kaldiginda borsanin gonderdigi uyaridir.
  • Kaldirac arttikca gereken margin azalir ama likidasyon riski artar.
  • Grid trading’de toplam margin ihtiyaci, seviye sayisi x seviye basina teminat olarak hesaplanir.

Sonraki Adim

Margin kavramini ogrendiniz. Simdi zararinizi kontrol altinda tutmanin en temel araci olan stop loss mekanizmasini inceleyecegiz.

Stop Loss Nedir? →

✨ Bu makale faydali oldu mu?

Sorularini Discord'ta sor →