Leverage (Kaldirac) Nedir?

Leverage (Kaldirac) Nedir?

Leverage yani kaldirac, sahip oldugunuz sermayeden daha buyuk pozisyonlar acmaniza olanak taniyan bir mekanizmadir. Borsadan borc alarak islem buyuklugunu katlarsaniz.

Gunluk hayattan bir ornek: Evinizi satin alirken bankayla kredi kullanmaniz bir cesit kaldiractir. 100.000 TL pesinatiniz var ama 500.000 TL’lik ev alabilirsiniz. Bu 5x kaldirac demektir.

Trading’de de ayni mantik gecerlidir. 100 dolariniz var ama 1.000 dolarlik pozisyon acabilirsiniz. Bu 10x kaldiractir.

Kaldirac Nasil Calisir?

Teminat (Margin)

Kaldiracli islem actiginizda, borsaya bir miktar teminat (margin) yatirirsiniz. Bu teminat, olasi zararlarinizi karsilamak icin borsada tutulur.

Temel formul:

Pozisyon Buyuklugu = Teminat x Kaldirac

Pratik Ornekler

Ornek 1 - 2x Kaldirac:

• Teminatiniz: 100$
• Kaldirac: 2x
• Pozisyon buyuklugu: 100$ x 2 = 200$
• BTC fiyat %10 yukariya giderse: 200$ x %10 = 20$ kar (teminata gore %20 getiri)
• BTC fiyat %10 asagiya giderse: 200$ x %10 = 20$ zarar (teminata gore %20 kayip)

Ornek 2 - 5x Kaldirac:

• Teminatiniz: 100$
• Kaldirac: 5x
• Pozisyon buyuklugu: 100$ x 5 = 500$
• BTC fiyat %10 yukariya giderse: 500$ x %10 = 50$ kar (%50 getiri)
• BTC fiyat %10 asagiya giderse: 500$ x %10 = 50$ zarar (%50 kayip)

Ornek 3 - 10x Kaldirac:

• Teminatiniz: 100$
• Kaldirac: 10x
• Pozisyon buyuklugu: 100$ x 10 = 1.000$
• BTC fiyat %5 yukariya giderse: 1.000$ x %5 = 50$ kar (%50 getiri)
• BTC fiyat %10 asagiya giderse: 1.000$ x %10 = 100$ zarar (%100 kayip = likidasyon!)

Gordugunuz gibi, kaldirac hem kari hem zarari ayni oranda buyutur.

Kaldirac Oranlari Ne Anlama Gelir?

*Bu degerler yaklasiktir. Gercek likidasyon fiyati borsanin hesaplama yontemine gore farklilik gosterir.

Izole Margin ve Cross Margin

Cogu borsa iki margin modu sunar:

Izole Margin (Isolated)

Sadece o pozisyon icin ayirdiginiz teminat risk altindadir. Pozisyon likide olursa yalnizca o teminat kaybedilir, hesabinizdaki diger bakiye etkilenmez.

Ornek: Hesabinizda 1.000$ var. 100$ izole margin ile pozisyon actiniz. Likidasyon olursa sadece 100$ kaybedersiniz, kalan 900$ guvendedir.

Cross Margin

Hesabinizdaki tum bakiye teminat olarak kullanilir. Bu, likidasyon fiyatinizi uzaklastirir ama likidasyon olursa tum bakiyenizi kaybetme riskiniz vardir.

Ornek: Hesabinizda 1.000$ var. Cross margin ile pozisyon actiniz. Likidasyon olursa 1.000$‘in tamami kaybedilebilir.

Tavsiye: Yeni baslayanlar icin izole margin daha guvenlidir. Kaybi sinirlar ve risk yonetimini kolaylastirir.

Kaldiracin Riskleri

1. Likidasyon

En buyuk risk. Kaldirac ne kadar yuksekse, likidasyon fiyati o kadar yakindir. 100x kaldiracta fiyatin sadece %1 ters gitmesi tum teminatinizi siler.

2. Buyutulmus Zarar

Kaldirac sadece kari degil, zarari da buyutur. 10x kaldiracta %5’lik bir dusus, %50 zarar demektir.

3. Funding Rate Etkisi

Kaldircli pozisyonlarda funding rate, toplam pozisyon buyuklugu uzerinden hesaplanir. 10x kaldiracta funding maliyeti de 10 kat buyuktur.

4. Duygusal Baski

Buyuk pozisyonlar buyuk dalgalanmalar yaratir. 100 dolarlik teminatla 1.000 dolarlik pozisyonun -50 dolar gostermesi psikolojik olarak zorlayicidir.

Yeni Baslayanlar Icin Kaldirac Tavsiyeleri

Dusuk Kaldiracla Baslayin

2x-3x kaldirac, yeni baslayanlar icin makul bir aralikdir. Bu, likidasyon fiyatini yeterince uzak tutar ve buyuk kayiplardan korur.

Kucuk Pozisyonlar Acin

Toplam sermayenizin kucuk bir kismini tek bir islemde riske atin. 1.000 dolariniz varsa, tek pozisyon icin 50-100 dolar teminat kullanmak mantiklidir.

Stop Loss Kullanin

Her pozisyon icin bir zarar durdurma seviyesi belirleyin. Fiyat o seviyeye geldiginde pozisyon otomatik kapanir ve daha buyuk kayiplar onlenir.

Likidasyon Fiyatinizi Bilin

Pozisyon acmadan once likidasyon fiyatinizi hesaplayin. Bu fiyatin, varligin normal dalgalanma araliginin disinda oldugundan emin olun.

Grid Trading Avantaji

Grid trading stratejisinde kaldirac, genellikle dusuk tutulur (2x-5x arasi). Cunku grid bot, fiyat araligini onceden belirler ve her seviyeye kucuk emirler gonderir. Bu, riski dogal olarak dagitir.

Gridera’da bot kurulumu sirasinda kaldirac oranini siz belirlersiniz. Bot, bu orana gore pozisyon buyukluklerini otomatik ayarlar ve her grid seviyesinde kucuk, kontrol edilebilir pozisyonlar acar.

Altin Kural

Kaldirac bir arac, kendi basina iyi veya kotu degildir. Onemli olan nasil kullanildigidir. Bir bicak, sefin elinde sanat eseri cikartir; dikkatsiz kullanim ise yaralar.

Asla kaybetmeyi goze alamayacaginiz parayla kaldiracli islem yapmayin. Bu, trading’in en temel kuralidir.

Ozet

• Kaldirac, teminatinizi katlayarak daha buyuk pozisyon acmanizi saglar.
• 10x kaldirac = 100$ teminat ile 1.000$ pozisyon demektir.
• Kaldirac hem kari hem zarari ayni oranda buyutur.
• Izole margin, risk yonetimi icin daha guvenlidir.
• Yeni baslayanlar 2x-3x kaldiracla baslamalidir.
• Grid trading’de dusuk kaldirac tercih edilir ve risk dogal olarak dagitilir.

Sonraki Adim

Kaldiraciniza bagimli en kritik kavram olan likidasyon konusunu bir sonraki makalede detayli inceleyecegiz. Likidasyon nedir, nasil hesaplanir ve nasil onlenir?

Likidasyon Nedir? →